Cinsellik nedir?
Cinsellik, insanların bedensel, duygusal, düşünsel ve toplumsal bütünlüğünü sağlayan bir sağlıklılık hali olarak tanımlanır. Cinsellik, cinsel zevk alma, verme ve üremeye yönelik deneyimlerden oluşur ve haz, arzu, aşk ve yakınlık ile yakından ilişkilidir. Sağlıklı bir cinsel yaşam, fiziksel, duygusal, ekonomik ve toplumsal baskılardan arındırılmış olmalıdır.
Cinselliğin biyolojik, psikolojik ve sosyokültürel yönleri vardır.
1.Biyolojik yönleri: Cinsel gelişim, cinsel aktivitelerin fizyolojisi ve anatomisi
2.Psikolojik yönleri: Cinsel kimlik, cinsel benlik kavramı ve kişinin kendini değerli görmesi
3.Sosyokültürel yönleri: Aile, arkadaş ve toplumun değer sisteminden öğrenilen cinsel uyumu kapsar.
Sağlıklı Cinsellik;
– Fiziksel, zihinsel ve duygusal iyilik hali: Bireyin kendine ve eşine saygı göstererek güvenli ve tatmin edici bir deneyim yaşamasıdır.
– Açık iletişim: Cinsellik, açık iletişimle desteklenen ve her iki tarafın da kendini değerli hissettiği bir etkileşimdir.
– Etkin iletişim ve karşılıklı saygı: Mutlu ve doyurucu bir cinsel yaşam için eşler arası etkin iletişim, açıklık, paylaşım ve karşılıklı saygı önemlidir.
Cinsellik, bireylerin kendilerini tanımaları, kendilerine değer vermeleri ve bedeniyle ilgili farkındalık oluşturmaları ile başlar. Sağlıklı bir cinsel yaşam, bireylerin mutluluğuna ve toplum sağlığına katkıda bulunur. Bu nedenle, cinselliğin nasıl yaşanacağı ile ilgili her ayrıntı, çiftlerin sözel veya davranışsal ortak istek ve rızası ile gerçekleşmelidir.
Meme Kanserli Bireylerde Cinsel Yaşam Nasıl Etkilenir?
Cinsellik, biyolojik, psikolojik ve sosyal boyutlarıyla ele alınması gereken temel bir insan gereksinimidir. Meme kanseri tanısı ve tedavisi, bireylerin yaşam kalitesini olumsuz etkileyebildiği gibi, cinsel sağlık üzerinde de etkileri vardır. Kanser tanısı konulduğunda, hastalar genellikle olayın stresi, iyileşme çareleri arayışı ve ölüm korkusu nedeniyle cinsel sağlığı geri planda tutarlar. Ancak kanser tanı ve tedavisinden sonra, cinsel sağlık öncelikli sorunlardan biri haline gelebilir.
Meme Kanseri ve Cinsellik
– Meme dokusunun simgesi: Meme dokusu, kadınlarda dişilik özellikleri ve cinselliği simgeler. Meme kanseri tanısı, kadınların beden algısında bozulma, cinsel istekte azalma ve dış görünüş ile ilgili kaygılar yaşamalarına neden olabilir.
– Yaşamın tehdit altında hissedilmesi: Meme kanseri, yaşamı tehdit eden bir süreçtir. Yeni tedavi yöntemleri ile kanser tanısı almış bireylerin yaşam süresi uzamaktadır. Bunun sonucunda yaşam kalitesini daha da önemli hale getirmiştir.
– Duygusal etkiler: Kanser tanısı almak, hayata dair planların, beklentilerin ve isteklerin sona erdiği hissini yaratabilir. Hastalığın inkar döneminde kişi daha sık cinsel ilişkiye girme ihtiyacı hissedebilirken, tedavi ve kabul süreçlerinde isteksizlik hali ortaya çıkabilir.
– Fiziksel ve psikolojik sorunlar: Hastalık ve tedavi süreçlerindeki fiziksel sorunlar ve ağrı, bireyin kendilik imajında zedelenmeye neden olabilir. Bu süreçte depresif ruh hali de sorunu ağırlaştırabilir.
Kanser tedavisi sırasında cinselliği ve genel yaşam kalitesini iyileştirmek için, bireylerin cinsel sağlıklarını dikkate alarak tedavi süreçlerine uygun destek almaları önemlidir.
Meme Kanseri Olan Bireylerin Tedavi Ve Tedavi Sonrası Dönemde Cinsellik ile İlgili Yaşadığı Problemler Nelerdir?
Meme kanserinin cerrahi tedavisi ve diğer tedavi yaklaşımları, kadınların cinselliği üzerinde önemli etkiler yaratabilir. İşte meme kanseri tedavisinin cinsel sağlık üzerindeki etkileri ve bunlarla başa çıkma yolları:
Cerrahi Tedavinin Etkileri
– Meme dokusunun kaybı: Kadınlığın, çekiciliğin ve cinselliğin kaybı olarak algılanabilir.
– Beden algısı ve benlik saygısında bozulma: Cinsellikle ilgili problemleri beraberinde getirebilir.
– Emzirme güçlüğü: Mastektomi veya meme koruyucu cerrahi sonrası doğum sonrasında emzirme güçlüğü yaşanabilir.
Diğer Tedavi Yaklaşımlarının Etkileri
– Radyoterapi ve Kemoterapi: Yorgunluk, ağrı, cilt değişiklikleri, vajinal kuruluk gibi sorunlara yol açabilir.
– Hormon Tedavisi: Vazomotor semptomlar, uyku bozukluğu, vajinal lubrikasyonda azalma (kuruluk), libidoda azalma gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Aromatöz inhibitörleri ve tamoksifen gibi ilaçlar cinsel işlevlerle ilişkili sorunlara neden olabilir.
Cinsel Sorunlar ve Başa Çıkma Yolları
– Cinsel istekte azalma: Özellikle genç hastalar, memenin kaybından daha fazla etkilenir ve cinsel istekte azalma yaşar.
– Orgazma ulaşma zorluğu, vajinal kuruluk, ağrılı cinsel ilişki: Bu tür sorunlarla başa çıkmak için cinsel terapi ve danışmanlık alınabilir.
– Beden imajında değişiklikler: Ameliyat izleri, saç dökülmesi gibi değişiklikler beden imajını olumsuz etkileyebilir. Destekleyici konuşmalar ve pozitif bakış açısı, bu süreçte yardımcı olabilir.
– Depresyon ve anksiyete: Psikolojik destek ve terapi, bu tür duygusal zorluklarla başa çıkmada etkili olabilir.
Destekleyici Öneriler
– Empati ve anlayış: Kanser tanısı alan bireylerin yaşadıkları duyguları anlayarak ve empati kurarak destek olun.
– Güçlü yönlerin farkına varılması: Güçlü yönlerini vurgulayarak, kendilerine inanmalarını sağlayın.
– Sosyal destek: Aile ve arkadaşlarla sosyal etkinlikler düzenleyin ve destekleyici bir ortam oluşturun.
– Pozitif bakış açısı: Olumlu hikayeler ve deneyimler paylaşarak hastaların pozitif bakış açısını sağlayın.
– Psikolojik destek: Gerekli durumlarda profesyonel psikolojik destek almalarını sağlayın.
Cinsel Danışmanlık
Meme kanseri tedavisi sürecinde ve sonrasında bireylerin cinsel konuları konuşmaktan çekinmeleri ve bilgiye ihtiyaç duymaları nedeni ile cinsel danışmanlığa yer verilmesi önemlidir. Sağlık profesyonellerinin, medikal konuların yanı sıra cinsel sağlığa da önem vermeleri gerekmektedir.
Bu öneriler, meme kanseri tanısı alan bireylerin cinsel sağlık sorunlarıyla başa çıkmalarına ve yaşam kalitelerini artırmalarına yardımcı olabilir.
Meme Kanseri Tedavi ve Tedavi Sonrası Sürecin Evlilik ve İlişki Sürecine Etkisi
Meme kanseri tanısı, bireylerde ve ailelerinde büyük bir duygusal ve psikolojik yük yaratabilir. Bu süreçte bireylerin ve ailelerinin karşılaştığı zorluklar ve başa çıkma stratejileri şunlardır:
Bireylerdeki Etkiler
– Gelecek korkusu: Vücut bütünlüğünün bozulacağı, kadınlık özelliklerinin kaybedileceği, yalnız kalma, acı çekme ve başkalarına muhtaç olma korkusu.
– Beden algısında bozulma: Meme dokusunun kaybı, estetik kaygılar ve cinsellikle ilgili endişeler.
– Yalnızlık ve sosyal ilişkiler: Gelecek planları ve sosyal ilişkilerde belirsizlik ve tutarsızlıklar.
– Depresyon ve anksiyete: Kendilik kavramında, duygusal ve davranışsal durumlarda değişimler.
Aile ve Eş Üzerindeki Etkiler
– Eş desteği: Hastalık ve tedavi süreçlerine uyum sağlamak için eş desteği önemlidir. Eşlerin birbirlerinin biyolojik, sosyal ve psikolojik gereksinimlerini karşılaması gereklidir.
– Evlilikte uyum: Kanser tanısı sonrası ilk bir yıllık dönemde eşler arasında çatışmalar ve anlaşmazlıklar artabilir. Evlilik uyumu, eşlerin birbirlerine olan destekleri ve ilişkileri üzerinde büyük bir etkiye sahiptir.
– Bakım veren eşler: Eşler, hastanın sorumluluklarını üstlenirken yorgunluk, tükenmişlik ve çaresizlik duyguları yaşayabilirler. Eşlerin bu süreçte desteklenmesi önemlidir.
Cinsel Yaşam ve Beden İmajı
– Mastektomi ve cerrahi Müdahaleler: Mastektomi sonrası beden imajı, cinsel çekicilik, kadınlık özellikleri ve cinsel isteksizlik gibi sorunlar ortaya çıkabilir.
– Radyoterapi ve kemoterapi: Bu tedavi yöntemleri yorgunluk, ağrı, vajinal kuruluk ve diğer fiziksel semptomlarla cinsel yaşamı olumsuz etkileyebilir.
– Hormon tedavisi: Vazomotor semptomlar, uyku bozukluğu, vajinal kuruluk ve cinsel işlev bozuklukları gibi yan etkiler görülebilir.
Baş Etme Stratejileri
– Empati ve anlayış: Kanser tanısı alan bireyin duygularını anlayarak ve empati kurarak destek olun.
– Güçlü yönlerinin farkına varma: Güçlü yönlerini vurgulayarak, kendilerine inanmalarını sağlayın.
– Sosyal destek: Aile ve arkadaşlarla sosyal etkinlikler düzenleyin ve destekleyici bir ortam oluşturun.
– Pozitif bakış açısı: Olumlu hikayeler ve deneyimler paylaşarak bireylerin motivasyonunu yükseltin.
– Psikolojik destek: Gerekli durumlarda profesyonel psikolojik destek almalarını sağlayın.
– Cinsel danışmanlık: Sağlık profesyonellerinin medikal konuların yanı sıra cinsel sağlığa da önem vermesi ve bireylerin cinsel konuları konuşmaktan çekinmemeleri sağlanmalıdır.
Eşlere Öneriler
- Duyguları ifade Etmek Kadınlar, eşlerinin onları hala sevip sevmediğini ve çekici bulup bulmadığını duymak ister. Duygularınızı ifade edin.
- Uyum sağlamak: Eşinizin bedeninde meydana gelen değişikliklere uyum sağlamak zaman alabilir. Diğer olumlu özelliklerini hatırlayın.
- Destek olmak: Eşinizin duygularını paylaşmasına izin verin ve onu dinleyin.
- Duygusal ve fiziksel destek: Cinsel ilişkiye hazır olmadığında, farklı yollarla (dokunma, sarılma, el ele tutuşma) sevginizi gösterin.
Kanser süreci, çiftlerin ilişkilerini de etkileyebilir. Bu süreci sağlıklı atlatmak için bir uzmandan destek almak önemlidir. Cinsellik, ilişkilerdeki rol değişimleri ve sosyal destek konusunda dikkatli olunmalıdır.
Cinsel Yaşamda Sorunlar Nasıl Yönetilir ?
Meme kanseri tanısı almış kadınlarda cinsel yaşamda yaşanabilecek sorunları yönetmek için bazı stratejiler:
Eş ile İlişkinin Kalitesi
– Duygu ve düşünce paylaşımı: Eşler, tedavi sürecinin cinsel yaşama etkileri ile ilgili duygu ve düşüncelerini paylaşmalıdır.
– Güven ve paylaşım: Kanser öncesi güven dolu ve paylaşıma dayalı bir ilişki, cinsel sorunların üstesinden gelmeyi kolaylaştırır.
– Zaman tanıma: Tedavi sonrası dönemle uyum sağlamak zaman alır. Eşler, birbirlerine nasıl yaklaşacakları konusunda zaman vermelidir.
– Hazır olma mesajı: Kadın, eşine cinsel ilişkiye hazır olduğunu belirtmelidir.
Fiziksel ve Duygusal Destek
– Vajina nemlendiricilerin kullanımı: Düzenli nemlendirici kullanımı vajinal kuruluk şikayetlerini hafifletebilir ve cinsel ilişki sırasında ağrıyı önleyebilir.
– Ortamı değiştirme: Beden görünümü ile ilgili kaygılarla baş edemiyorsanız, ortamı değiştirerek rahatlatıcı bir atmosfer yaratın.
– Duygusal yatırım: Eşinizle eğlenebileceğiniz ve duygusal yatırım yapabileceğiniz zamanlar ayırın.
– Cinsel yaşamı beslemek: Cinsellik sadece cinsel birleşmeden ibaret değildir. Ten teması, fiziksel yakınlık ve şefkatli öpücükler ile de cinselliği besleyin.
Profesyonel Destek ve İletişim
– Sağlık profesyonelleri ile paylaşım: Tedavi sürecine bağlı yaşanan cinsel sorunlar ve bilgi eksiklikleri sağlık profesyonelleri ile paylaşılmalıdır.
– Eşin tedaviye katılımı: Eşlerin tedavi ve bakım ile ilgili kararlara katılımı ve psikolojik ve fizyolojik sıkıntıları paylaşmaları önemlidir.
– Cinsel terapistler: Cinsellik konusundaki kaygıları paylaşmak ve destek almak için cinsel terapi uzmanlarından yardım alınabilir.
Cinsel Yaşamı Aktif Tutma
– Hayatı ertelememek: Tedavi sürecine rağmen sohbet etmek, şakalaşmak, gezmek ve romantizmi sürdürmek mümkündür. Hayatı ertelemeyin.
-Cinsel aktivitenin devamı: Cinsellik sadece cinsel birleşmeden ibaret değildir. Dokunma, sevişme ve konuşma ile cinsel aktiviteyi sürdürmek önemlidir.
Psikolojik Destek
– Psikolojik ve psikiyatrik destek: Zorlanma yaşayan bireyler ve yakınları psikolojik ve psikiyatrik destek almalıdır. Psikolojik destek cinsel tedavi desteğini de kapsamalıdır.
–Bireysel ve grup psikoterapileri: Psikoterapi ve gerektiğinde psikiyatrik ilaçlar, bireylerin baş etme sürecini destekler.
Bu stratejiler, meme kanseri tanısı almış kadınların ve eşlerinin cinsel yaşamlarındaki sorunları yönetmelerine yardımcı olabilir.